Giãn tĩnh mạch tinh là hiện tượng giãn bất thường của tĩnh mạch tinh và đám rối tĩnh mạch tinh gây nên tình trạng ứ máu và tăng nhiệt độ tại bìu. Giãn tĩnh mạch tinh là một trong những bệnh lý rất phổ biến và thường gặp ở nam giới. Vậy, giãn tĩnh mạch tinh là gì? Giãn tĩnh mạch tinh ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản nam giới ra sao? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về bệnh lý này để có những đánh giá chính xác nhé.

1. Vai trò của tĩnh mạch tinh

– Tĩnh mạch tinh có nguyên ủy xuất phát từ tinh hoàn và nhận máu từ các nhánh mào tinh hoàn. Tĩnh mạch tinh do các tĩnh mạch hợp lại với nhau tạo nên một đám rối tĩnh mạch quấn thành mạng lưới đan xen, chằng chịt đi trong thừng tinh, đi lên và tập hợp lại thành nhánh lớn, bên trái đổ vào tĩnh mạch thận và bên phải đổ vào tĩnh mạch chủ bụng. Tĩnh mạch có các van để tránh máu trào ngược dồn lại về tinh hoàn.

– Do tĩnh mạch tinh nối thông với rất nhiều tĩnh mạch xung quanh động mạch tinh hoàn nên nó đóng vai trò như một bộ phận tản nhiệt của tinh hoàn. Cụ thể, tĩnh mạch tinh có vai trò làm mát dòng máu trong động mạch tinh hoàn, vì vậy nhiệt độ của tinh hoàn luôn thấp hơn nhiệt độ cơ thể khoảng 1-2 độ C.

– Do đặc điểm giải phẫu, có 90% các trường hợp giãn tĩnh mạch tinh chỉ gặp ở một bên, trong đó, có tới 90% gặp ở bên trái.

2. Nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch tinh

Cơ chế gây giãn tĩnh mạch tinh là do không có van hoặc thiểu năng hệ thống van, vì vậy có trào ngược máu từ tĩnh mạch thận vào đám rối tĩnh mạch tinh làm tĩnh mạch dần dần giãn rộng.

Một số nghiên cứu giải thích do đặc điểm giải phẫu của tĩnh mạch tinh trong bên trái đổ vào tĩnh mạch thận trái, áp lực máu trong tĩnh mạch thận trái cao hơn bên phải nên bên trái thường gặp hơn bên phải.

3. Những dấu hiệu nhận biết giãn tĩnh mạch tinh

– Có cảm giác khó chịu, căng tức, đau tinh hoàn.

– Bệnh nhân tự nhìn thấy hay sờ thấy búi tĩnh mạch giãn to ngoằn ngoèo như búi giun nằm trong bìu khi đứng.

– Có tình trạng teo tinh hoàn, bệnh nhân tự sờ thấy tinh hoàn một bên nhỏ hơn bên kia.

– Bệnh nhân có tình trạng giảm ham muốn tình dục, hiếm muộn, khi làm tinh dịch đồ thấy số lượng tinh trùng giảm.

4. Những ảnh hưởng của giãn tĩnh mạch tinh dến cơ quan sinh sản nam

– Thể tích tinh hoàn bị giảm xuống ở các bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch tinh trong một thời gian dài, mức độ giãn tĩnh mạch tinh càng nặng thì thể tích tinh hoàn càng giảm.

– Tinh dịch đồ có nhiều thay đổi bất thường ở các bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch tinh. Tinh dịch đồ của các bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch tinh có các đặc điểm sau: tinh trùng di động kém, số lượng tinh trùng chưa trưởng thành tăng, hình thái của tinh trùng bị biến dạng.

– Nhiều nghiên cứu đã cho thấy có những thay đổi bất thường của một số nội tiết tố ở các bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch tinh, nồng độ testosterone giảm. Một nghiên cứu khác cho thấy có thương tổn của tinh hoàn, nhất là thương tổn của hệ thống ống sinh tinh.

5. Các phương pháp điều trị

Hiện nay, điều trị giãn tĩnh mạch tinh chủ yếu là điều trị can thiệp ngoại khoa, kết quả làm tăng số lượng và chất lượng tinh trùng, tăng tỷ lệ có thai cho vợ chồng người bệnh. Chỉ định phẫu thuật thường được đưa ra khi tình trạng giãn tĩnh mạch tinh gây triệu chứng đau tức vùng bẹn bìu kéo dài ảnh hưởng tới sinh hoạt và khả năng lao động; giãn tĩnh mạch tinh kết hợp với teo tinh hoàn; giãn tĩnh mạch tinh kèm theo bất thường về tinh dịch đồ. Các phương pháp phẫu thuật thường được thực hiện là:

– Mổ nội soi.

– Vi phẫu thuật.

– Nút mạch chọn lọc dưới hướng dẫn của X- quang.

Các kỹ thuật khác nhau nhưng mục đích đều giống nhau là thắt tĩnh mạch tinh nhằm tránh trào ngược máu từ tĩnh mạch thận vào đám rối tĩnh mạch tinh. Tuy nhiên, hiện nay đa số các trường hợp đều được áp dụng vi phẫu thuật để thắt tĩnh mạch tinh bởi có nhiều ưu điểm hơn so với phương pháp khác. Sau khi can thiệp, bệnh nhân có thể quay trở lại công việc bình thường và sau 7 đến 10 ngày có thể bắt đầu tập thể dục nhẹ nhàng, vừa sức.

Người bệnh cần khám sớm ngay khi có triệu chứng để có thể điều trị, tránh ảnh hưởng lên chức năng sinh sản sau này.