Giãn tĩnh mạch thừng tinh là một trong những bệnh lý nam khoa phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống của phái mạnh. Việc nắm rõ nguyên nhân, nhận biết sớm các triệu chứng cũng như lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng sinh sản.

1. Giãn tĩnh mạch thừng tinh là gì?

Giãn tĩnh mạch thừng tinh (Varicocele) là tình trạng giãn và xoắn bất thường của đám rối các tĩnh mạch sinh tinh và tĩnh mạch thừng tinh trong nằm phía trên tinh hoàn. Bệnh lý này chiếm khoảng 10-15% ở nam giới sau dậy thì và lên tới 40% ở các trường hợp nam giới gặp vấn đề về vô sinh hiếm muộn.

Đáng chú ý, có đến khoảng 90% các trường hợp giãn tĩnh mạch thừng tinh xảy ra ở bên trái do đặc điểm cấu trúc giải phẫu hệ tĩnh mạch, phần còn lại có thể xuất hiện ở bên phải hoặc cả hai bên.

2. Nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch thừng tinh

Hiện nay, nguyên nhân trực tiếp gây bệnh chưa được nghiên cứu rõ ràng hoàn toàn nên thường được xếp vào nhóm tự phát. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế đã đưa ra một số giả thuyết chính giải thích cơ chế hình thành bệnh:

• Suy van tĩnh mạch: Các van tĩnh mạch bị suy yếu khiến máu không thể lưu thông một chiều về tim mà bị trào ngược xuống dưới, gây ứ đọng và làm giãn nở thành mạch máu ở vùng bìu.

• Tăng áp lực ổ bụng: Những yếu tố làm gia tăng áp lực ổ bụng như thường xuyên mang vác vật nặng, tập thể thao quá sức, ho mãn tính hoặc táo bón kéo dài có thể tác động tiêu cực đến hệ thống tĩnh mạch thừng tinh.

• Bất thường giải phẫu: Đặc điểm đường đi của tĩnh mạch tinh bên trái đổ vào tĩnh mạch thận (thay vì tĩnh mạch chủ dưới như bên phải) dễ làm tăng áp lực dòng chảy, tạo điều kiện thuận lợi cho búi giãn hình thành.

3. Triệu chứng nhận biết giãn tĩnh mạch thừng tinh qua các cấp độ

Ở giai đoạn sớm, bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng, nhiều nam giới chỉ vô tình phát hiện khi đi khám vô sinh hoặc khám sức khỏe định kỳ. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, các triệu chứng sẽ rõ rệt hơn và được chia thành các cấp độ từ lâm sàng đến cận lâm sàng:

• Độ 0: Không có biểu hiện lâm sàng, chỉ phát hiện được thông qua siêu âm Doppler hoặc các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh.

• Độ 1: Chưa nhìn thấy rõ, chỉ sờ thấy hoặc nhận diện búi tĩnh mạch khi người bệnh thực hiện nghiệm pháp gắng sức (nghiệm pháp Valsalva).

• Độ 2: Có thể dễ dàng sờ thấy búi tĩnh mạch giãn khi đứng thẳng mà không cần các nghiệm pháp hỗ trợ.

• Độ 3: Các búi tĩnh mạch giãn to, nổi ngoằn ngoèo rõ dưới da bìu (thường được ví như một “túi giun”), có thể nhìn thấy và sờ thấy bằng mắt thường ở cả tư thế đứng.

Bên cạnh đó, người bệnh có thể cảm thấy đau tức âm ỉ hoặc có cảm giác nặng vùng bìu, cơn đau thường tăng lên khi đứng lâu, ngồi nhiều, vận động mạnh hoặc về cuối ngày, và thường giảm bớt khi nằm ngửa.

4. Giãn tĩnh mạch thừng tinh có nguy hiểm không? Có con được không?

Mặc dù không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng, giãn tĩnh mạch thừng tinh lại là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến vô sinh nam.

Cơ chế gây vô sinh là do máu ứ trệ làm tăng nhiệt độ ở vùng bìu, từ đó làm suy giảm chức năng tinh hoàn, tiêu diệt hoặc làm giảm số lượng, khả năng di động và làm biến đổi hình dạng của tinh trùng. Ngoài ra, bệnh nặng kéo dài còn có nguy cơ gây teo tinh hoàn và làm suy giảm nội tiết tố nam (testosterone).

5. Các phương pháp điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh hiện nay

Không phải tất cả các trường hợp mắc bệnh đều cần can thiệp ngoại khoa. Nếu bệnh ở giai đoạn nhẹ, không gây đau đớn và không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ kết hợp điều chỉnh lối sống.

Tuy nhiên, khi bệnh gây đau kéo dài ảnh hưởng sinh hoạt, có kèm theo teo tinh hoàn hoặc gây vô sinh hiếm muộn, các phương pháp điều trị sau sẽ được cân nhắc:

• Điều trị nội khoa: Sử dụng thuốc giảm đau thông thường (như paracetamol, ibuprofen), thuốc hỗ trợ tuần hoàn, các chất chống oxy hóa hoặc vitamin nhằm cải thiện phần nào chất lượng tinh trùng (tuy nhiên thuốc không thể làm co lại tĩnh mạch đã giãn).

• Vi phẫu thuật thắt tĩnh mạch tinh: Là phương pháp hiện đại và tối ưu hiện nay với tỷ lệ thành công cao, giúp hạn chế tổn thương mô xung quanh, bảo vệ động mạch và giảm thiểu nguy cơ tái phát.

• Can thiệp nội mạch (Thuyên tắc tĩnh mạch qua da): Phương pháp ít xâm lấn bằng cách luồn ống thông qua đường bẹn hoặc cổ để đưa các chất làm tắc nghẽn dòng máu trào ngược, giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng.

Để chẩn đoán chính xác mức độ bệnh cũng như nhận được phác đồ điều trị hiệu quả và an toàn nhất, người bệnh nên tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa nam học uy tín. Nếu bạn đang gặp các triệu chứng nghi ngờ hoặc gặp khó khăn về vấn đề sinh sản, hãy chủ động liên hệ với Bệnh viện Việt Bỉ – đơn vị chuyên sâu về Nam khoa và Hỗ trợ sinh sản để được đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm thăm khám, tư vấn 1:1 và đưa ra giải pháp chăm sóc sức khỏe tốt nhất.

BỆNH VIỆN CHUYÊN KHOA NAM HỌC VÀ HIẾM MUỘN VIỆT – BỈ

Hotline: 0932.131.393 – 0903.251.961 – 033.988.5098

Địa chỉ: 23 Nguyễn Văn Trỗi, phường Phương Liệt, Hà Nội