Thông thường ở các cặp vợ chồng hiếm muộn, cần kiểm tra về khả năng sinh sản của cả phụ nữ và nam giới. Khi đó, tinh dịch đồ là một xét nghiệm cần thiết để bác sĩ nhận định về sức khỏe sinh sản của người chồng nhằm đưa ra các giải pháp, lời khuyên phù hợp.
1. Xét nghiệm tinh dịch đồ là gì?
Xét nghiệm tinh dịch đồ là kỹ thuật phân tích mẫu tinh dịch nhằm đánh giá chất lượng tinh trùng và tinh dịch, giúp bác sĩ kiểm tra sức khỏe sinh sản nam giới, sàng lọc tiền hôn nhân, đánh giá nguyên nhân hiếm muộn hoặc kiểm tra hiệu quả sau thủ thuật thắt ống dẫn tinh. Để kết quả xét nghiệm đạt độ chính xác cao nhất, nam giới cần nắm rõ ý nghĩa, các lưu ý quan trọng và quy trình thực hiện chuẩn y khoa.
2. Những lưu ý quan trọng trước khi làm xét nghiệm tinh dịch đồ
Để đảm bảo các chỉ số phân tích phản ánh chính xác thực trạng, nam giới trước khi tiến hành lấy mẫu cần ghi nhớ và tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Kiêng quan hệ và thủ dâm: Không giao hợp hay thủ dâm trong vòng 3 đến 5 ngày (hoặc tuân theo chỉ định kiêng từ 24–72 giờ tùy cơ sở) trước ngày lấy mẫu để duy trì số lượng và chất lượng tinh trùng ở mức lý tưởng.
- Trường hợp thắt ống dẫn tinh: Nếu vừa thực hiện thủ thuật thắt ống dẫn tinh, xét nghiệm thường được tiến hành sau khoảng 8 đến 12 tuần (hoặc kiểm tra định kỳ mỗi tháng một lần trong 3 tháng đầu).
- Tránh chất kích thích và đồ uống có cồn: Tuyệt đối tránh sử dụng rượu, bia, thuốc lá, cafein, cocain hay cần sa từ 2 đến 5 ngày trước khi lấy mẫu.
- Lưu ý về thuốc và thực phẩm chức năng: Thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng đang sử dụng để được tư vấn xem có cần tạm ngưng hay không.
- Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt: Uống nhiều nước, ưu tiên bổ sung thịt bò và hải sản vào khẩu phần ăn hàng ngày; nên ưu tiên lấy mẫu vào buổi sáng.
- Vệ sinh và cách lấy mẫu: Không rửa tay bằng các hóa chất tẩy rửa mạnh, chỉ cần rửa sạch tay bằng nước thông thường. Tuyệt đối không dùng gel bôi trơn trong quá trình lấy mẫu vì có thể ảnh hưởng đến khả năng di động của tinh trùng.
- Tình trạng sức khỏe: Không tiến hành lấy mẫu nếu cơ thể đang mắc bệnh (sốt cao, mệt mỏi, viêm nhiễm) hoặc tâm lý đang trong trạng thái căng thẳng.
3. Quy trình thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ
Bước 1: Tiếp nhận & Tư vấn: Bác sĩ kiểm tra thông tin và đảm bảo bạn đã tuân thủ đúng thời gian kiêng xuất tinh.
Bước 2: Lấy mẫu tinh dịch: Tại phòng khám: Nam giới di chuyển đến phòng riêng tư chuyên dụng theo hướng dẫn, tiến hành thủ dâm để xuất trực tiếp tinh dịch vào một chiếc cốc vô trùng.
Bước 3 : Phân tích mẫu: Mẫu tinh dịch được chuyển ngay vào phòng Labo. Tại đây, các chuyên viên phôi học sử dụng kính hiển vi và máy phân tích tự động để đánh giá theo chuẩn WHO.
4. Các yếu tố ảnh hưởng và giải đáp thắc mắc thường gặp
- Các yếu tố nhiễu kết quả: Kết quả xét nghiệm có thể bị ảnh hưởng bởi dung dịch sát khuẩn, tâm trạng căng thẳng, thời gian bảo lưu mẫu, cũng như tác động từ thực phẩm, đồ uống, thuốc men và chất kích thích.
- Chi phí thực hiện: Chi phí xét nghiệm tinh dịch đồ khá hợp lý, thường chỉ dao động ở mức vài trăm ngàn đồng cho mỗi lần thực hiện (tùy thuộc vào gói dịch vụ và cơ sở y tế).
- Lựa chọn cơ sở y tế: Để đảm bảo kết quả chuẩn xác, nhanh chóng và bảo mật, nam giới nên lựa chọn thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín, chuyên nghiệp.
