Dị dạng tử cung là một trong những nguyên nhân bẩm sinh thầm lặng dẫn đến sảy thai liên tiếp, vô sinh hiếm muộn. Việc phát hiện sớm và can thiệp y tế kịp thời có thể giúp hàng ngàn phụ nữ tăng cơ hội mang thai và sinh con khỏe mạnh.

1. Dị dạng tử cung: bất thường bẩm sinh ảnh hưởng đến thai kỳ

Dị dạng tử cung là những bất thường về cấu trúc của tử cung, xảy ra ngay trong quá trình phát triển của thai nhi. Đây là một tình trạng bẩm sinh và thường không có bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào trong cuộc sống hàng ngày.

Nhiều phụ nữ chỉ vô tình phát hiện ra tình trạng này khi đi khám vì các vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh sản, đặc biệt là khi gặp phải tình trạng:

Vô sinh, hiếm muộn (khó thụ thai).

Sảy thai liên tiếp, thai lưu nhiều lần.

Những bất thường này khiến buồng tử cung bị thu hẹp diện tích, biến dạng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ thai và giữ thai.

2. Tại sao dị dạng tử cung gây sảy thai liên tiếp?

Nguyên nhân cốt lõi khiến dị dạng tử cung làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non là do cấu trúc bất thường của nó cản trở sự phát triển bình thường của thai nhi.

Khó khăn trong việc làm tổ: Hình dạng tử cung không bình thường khiến phôi thai khó tìm được vị trí thuận lợi để làm tổ.

Thiếu hụt dinh dưỡng: Trong một số dạng dị tật, như tử cung có vách ngăn, vách ngăn này thường là một mô xơ, không có nhiều mạch máu cung cấp. Nếu phôi thai không may làm tổ trên vách ngăn, thai nhi sẽ không nhận đủ dinh dưỡng để phát triển, dẫn đến thai lưu hoặc sảy thai.

Buồng tử cung chật hẹp: Các dạng tử cung hai sừng hoặc tử cung đôi thường khiến buồng tử cung nhỏ hơn bình thường. Khi thai nhi phát triển, không gian không đủ có thể gây áp lực, dẫn đến sảy thai hoặc sinh non (đặc biệt là nguy cơ sinh non rất cao dưới 32 tuần).

Tăng nguy cơ khác: Phụ nữ có tử cung phát triển bất thường khi mang thai cũng làm tăng nguy cơ ngôi thai ngược và thường được chỉ định mổ lấy thai để đảm bảo an toàn.

3. Các dạng dị dạng tử cung thường gặp

Dựa trên thực tế lâm sàng, có một số dạng dị dạng tử cung phổ biến, mỗi dạng có ảnh hưởng khác nhau đến khả năng sinh sản:

Tử cung có vách ngăn

Đây là loại dị dạng thường gặp nhất, chiếm tỷ lệ khoảng 40% trong các ca bất thường tử cung. Tình trạng này xảy ra do bất thường trong quá trình tiêu vách ngăn, khiến một dải mô (vách ngăn) chia buồng tử cung ra làm hai phần. Vách ngăn này có thể kéo dài một phần hoặc toàn bộ buồng tử cung

Tử cung hai sừng

Tử cung hai sừng có hình dạng giống như hình trái tim, với phần đáy tử cung bị lõm sâu, chia tử cung thành hai “sừng”. Bất thường này khiến thai nhi khi làm tổ (đặc biệt ở vị trí chóp) rất dễ bị đẩy ra ngoài, gây sảy thai.

Tử cung đôi

Đây là một dị dạng phức tạp hơn, xảy ra do bất thường ngay từ giai đoạn hình thành ban đầu, khiến người phụ nữ có hai tử cung riêng biệt. Tình trạng này cũng khiến phôi thai khó làm tổ hoặc dễ sảy.

4. Phương pháp chẩn đoán dị dạng tử cung hiện đại

Do không có triệu chứng rõ rệt, việc chẩn đoán sớm dị dạng tử cung chủ yếu dựa vào các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu, đặc biệt khi bệnh nhân có tiền sử sảy thai liên tiếp hoặc hiếm muộn.

– Siêu âm 3D/4D: Đây là công cụ chẩn đoán giá trị cao, cho phép dựng hình 3D mô phỏng lại toàn bộ cấu trúc bên trong buồng tử cung. Kỹ thuật này giúp phát hiện rõ các mặt cắt, các dị dạng bẩm sinh như vách ngăn, tử cung hình tim…

– Chụp tử cung vòi trứng (HSG): Giúp khảo sát hình dạng buồng tử cung và tình trạng thông của hai vòi trứng.

– Nội soi buồng tử cung: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cần nội soi buồng tử cung để quan sát trực tiếp và phân biệt rõ ràng giữa các dạng dị tật.

– Cộng hưởng từ (MRI): Cũng có thể được sử dụng để cung cấp hình ảnh chi tiết về cấu trúc tử cung.

5. Giải pháp can thiệp dị dạng tử cung

Tùy thuộc vào dạng dị tật, bác sĩ sẽ có phương án can thiệp phù hợp để giúp người bệnh tăng cơ hội mang thai thành công.

Phẫu thuật nội soi buồng tử cung

Đối với trường hợp tử cung có vách ngăn, phẫu thuật nội soi buồng tử cung được xem là giải pháp tối ưu.

Mục tiêu: Bác sĩ sẽ thực hiện cắt vách ngăn, tạo hình lại tử cung đúng theo cấu trúc giải phẫu tự nhiên.

Độ khó: Đây là phẫu thuật có độ khó cao, thực hiện trong một phẫu trường chật hẹp, đòi hỏi bác sĩ phải có kỹ năng và thao tác tỉ mỉ, thận trọng để tránh gây tổn thương tử cung.

Kết quả: Sau phẫu thuật, khả năng mang thai và giữ thai sẽ được cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân có thể cần điều trị nội tiết để niêm mạc tử cung tái tạo tốt và chờ từ 2-6 tháng để vết thương lành hẳn trước khi mang thai tự nhiên hoặc chuyển phôi (IVF).

Theo dõi thai kỳ chặt chẽ

Đối với các dạng tử cung hai sừng hoặc tử cung đôi, việc can thiệp phẫu thuật phức tạp hơn và không phải lúc nào cũng được chỉ định.

Quản lý thai kỳ: Những bệnh nhân này khi mang thai sẽ được xếp vào nhóm nguy cơ cao.

Mục tiêu: Bác sĩ sẽ theo dõi thai kỳ cực kỳ sát sao, mục tiêu là cố gắng giữ thai an toàn đến tuần 32-34.

Sinh mổ: Hầu hết các trường hợp này sẽ được chỉ định sinh mổ chủ động để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Hỗ trợ sinh sản (IVF)

Nhiều trường hợp sau phẫu thuật tạo hình tử cung, hoặc do các yếu tố khác như tuổi tác, dự trữ buồng trứng suy giảm… sẽ được chỉ định tiếp tục điều trị hiếm muộn bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để tăng tối đa cơ hội thành công.

6. Thăm khám sớm để bảo vệ hành trình làm mẹ

Tỷ lệ dị dạng tử cung trong dân số chung không cao, nhưng lại phổ biến ở nhóm vô sinh, hiếm muộn. Các chuyên gia khuyến cáo: Nếu một cặp vợ chồng sau một năm (hoặc 6 tháng nếu người vợ trên 35 tuổi) quan hệ đều đặn mà không có thai, nên đi khám sớm. Đặc biệt, những phụ nữ có tiền sử sảy thai từ 2 lần trở lên cần phải được tầm soát kỹ lưỡng các bất thường về tử cung.

Hành trình làm mẹ có thể gặp nhiều thử thách do dị dạng tử cung, nhưng với sự tiến bộ của y học hiện đại, việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có thể thay đổi hoàn toàn tiên lượng. Tại Bệnh viện Chuyên khoa Nam học & Hiếm muộn Việt – Bỉ, đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại sẽ giúp chẩn đoán chính xác và đưa ra phác đồ can thiệp cá nhân hóa, hiệu quả, đồng hành cùng các gia đình trên con đường tìm kiếm con yêu.

• DẤU ẤN IVF VIỆT- BỈ QUA WORKSHOP IVF VÀ LỄ KÝ KẾT HỢP TÁC CHIẾN LƯỢC TẠI CỘNG HÒA SÉC
• BỆNH VIỆN VIỆT – BỈ KÝ KẾT HỢP TÁC CHIẾN LƯỢC CÙNG FERTICARE NGAY TẠI THỦ ĐÔ PRAHA, CỘNG HÒA SÉC
• BỆNH VIỆN VIỆT – BỈ TIẾP CẬN TINH HOA Y HỌC CHÂU ÂU VƯƠNG QUỐC BỈ
• BỆNH VIỆN VIỆT – BỈ THĂM VÀ LÀM VIỆC TẠI BRUSSELS IVF (BỈ)
• Tinh hoàn ẩn ở trẻ: Dấu hiệu, Nguy cơ vô sinh & Thời điểm “vàng” để phẫu thuật