VÔ SINH HIẾM MUỘN VÀ TRẦM CẢM – MỐI LIÊN HỆ VÀ NHỮNG HỆ QUẢ KÈM THEO (Phần 1)

1.Có bao giờ bạn bắt gặp tình trạng nhiều cặp đôi dù rất yêu nhau nhưng việc không có con lại khiến cho tình cảm của họ dần có khoảng cách, chưa kể một trong hai người luôn trong tâm trạng tiêu cực, dễ kích động. Trầm cảm và vô sinh hiếm muộn có mối liên hệ mật thiết, tác động trực tiếp đến cuộc sống hạnh phúc của các gia đình. Hiểu và có hướng phòng tránh các vấn đề này từ sớm sẽ giúp nâng cao chất lượng đời sống, tinh thần và sức khỏe mỗi người, đặc biệt đối với các trường hợp bệnh nhân vô sinh hiếm muộn.

Mối liên hệ giữa trầm cảm và vô sinh hiếm muộn

Thể chất và tinh thần là 2 vấn đề có mối liên quan mật thiết với nhau và tác động qua lại lẫn nhau. Chẳng hạn khi bạn thấy cơ thể mệt mỏi thì tinh thần cũng uể oải, chán nản hơn hẳn hay khi bạn đang cảm thấy buồn phiền về một điều gì đó tự nhiên cũng thấy ăn uống không ngon miệng, đau đầu, choáng váng. Hàng loạt các vấn đề sức khỏe và tinh thần nghiêm trọng khác đều cũng được hình thành từ những yếu tố này.

Xét rộng hơn, có thể nhìn nhận hai khía cạnh rằng thấy rằng trầm cảm có thể là một yếu tố làm tăng nguy cơ mắc vô sinh hiếm muộn và ngược lại, người vô sinh hiếm muộn cũng có tỷ lệ cao mắc trầm cảm hay các rối loạn tâm lý  khác. Hai vấn đề này tương tác qua lại mật thiết với nhau và đều làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạnh phúc tương lai của mỗi người.

Trầm cảm làm tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn

Trầm cảm là một vấn đề tâm lý được đặc trưng bởi sự tụt giảm khí sắc, mệt mỏi, tuyệt vọng, mất hứng thú, rối loạn giấc ngủ, suy kiệt về mặt cảm xúc. Người bị trầm cảm có thể do hàng loạt các nguyên nhân như áp lực gia đình, những ám ảnh từ quá khứ, stress kéo dài, sang chấn tinh thần, cuộc sống không hạnh phúc.Tất cả những cảm xúc tiêu cực diễn ra trong thời gian dài không được giải tỏa sẽ khiến năng lượng cạn kiệt và dẫn tới trầm cảm.

Theo các chuyên gia, trầm cảm kéo dài hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở người bệnh và làm tăng nguy cơ mắc vô sinh hiếm muộn. Điều này có nghĩa là nhiều người đã có các triệu chứng trầm cảm trước khi đến điều trị vô sinh hiếm muộn hay nói chính xác hơn là trước thời điểm trầm cảm, khả năng sinh sản của họ hoàn toàn bình thường.

Cụ thể, một số yếu tố từ tác động từ trầm cảm làm tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn như:

Căng thẳng stress kéo dài: stress có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng sinh dục, làm thay đổi nội tiết tố của cơ thể, gây ra hàng loạt các vấn đề như rối loạn rụng trứng, rối loạn chu kỳ kinh, rối loạn xuất tinh, giảm khả năng thụ thai. Trong khi đó người bị trầm cảm luôn sống trong căng thẳng tâm trí trong suốt thời gian dài nên khả năng mang thai ngày càng giảm sút.

Lạm dụng chất kích thích: để giải tỏa những trạng thái tiêu cực, tuyệt vọng của bản thân, hầu hết người trầm cảm đều có xu hướng lạm dụng rượu bia, thuốc lá, cà phê, chất kích thích khác. Tuy nhiên việc lạm dụng các chất kích thích này trong thời gian dài sẽ gây ra giảm ham muốn, rối loạn chức năng tình dục ở cả nam và nữ giới.

Các nhóm thuốc trong điều trị trầm cảm: Các loại thuốc được chỉ định trong trầm cảm thường gây ra rất nhiều tác dụng phụ không mong muốn, đặc biệt nếu dùng trong thời gian dài, một trong số đó chính là các vấn đề về sinh sản, đặc biệt là các nhóm thuốc hướng thần, thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc serotonin.

Rối loạn giấc ngủ: một yếu tố khiến trầm cảm và vô sinh hiếm muộn trở nên có mối quan hệ mật thiết với nhau chính là do mất ngủ, thiếu ngủ. Các hormone thức – ngủ  melatonin và cortisol sẽ làm tăng khả năng giải phóng hormone sinh sản cần thiết ở cả nam và nữ, tuy nhiên việc thiếu ngủ sẽ cản trở điều này. Bệnh nhân trầm cảm thường khó ngủ, thức khuya, thậm chí suốt đêm và ngủ vào ban ngày, lâu dần sẽ dẫn tới rối loạn các hormone sinh sản.

Trầm cảm làm giảm ham muốn: Rõ ràng những người trầm cảm thường có xu hướng cô lập bảo thân, không muốn tiếp xúc với ai, nhu cầu cho chuyện chăn gối của người bệnh cũng giảm đáng kể. Hoặc ngay khi quan hệ, vì không có hứng thú nên thời gian cả hai cũng không kéo dài dẫn tới khả năng thụ thai thành công cũng rất hạn chế.

Chế độ sống thiếu khoa học: nhịp số sinh học bị xáo trộn, thiếu khoa học ở người trầm cảm cũng là yếu tố khiến chất lượng tinh trùng, trứng bị giảm sút và dễ mắc vô sinh hiếm muộn hơn.

Không chỉ trầm cảm và vô sinh hiếm muộn mới có mối liên kết với nhau mà tình trạng stress nặng trong thời gian dài, lo âu hay hàng loạt các rối loạn tâm thần khác cũng tác động rất xấu đến khả năng sinh sản ở cả nam và nữ.

Vô sinh hiếm muộn gây trầm cảm

Người gặp những khó khăn về sinh sản cũng có nguy cơ cao bị trầm cảm, đặc biệt là phụ nữ. Và nếu bị mắc trầm cảm trong hoàn cảnh này khả năng mang thai thành công càng thấp hơn, thậm chí có thể dẫn đến các hành vi tiêu cực khác để giải tỏa bản thân khỏi những cảm xúc khó khăn và đau khổ. Hơn hết nếu bị trầm cảm trong thời gian điều trị vô sinh thì sẽ làm giảm tiên lượng tiến triển điều trị rất nhiều.

Vô sinh hiếm muộn và trầm cảm có mối tương chặt chẽ và có thể hình thành từ những yếu tố sau:

Áp lực từ việc sinh nở: áp lực này không chỉ từ gia đình mà còn từ những lời của những người xung quanh, bị gia đình hai bên thúc giục dẫn tới tâm trí luôn trong trạng thái tiêu cực, mệt mỏi, tuyệt vọng. Đặc biệt người phụ nữ nếu không sinh nở được luôn mang nhiều áp lực hơn, bị chê trách, hạ thấp danh dự, thậm chí bị ép phải ly dị.

Kết quả điều trị: trầm cảm và vô sinh hiếm muộn đều không phải là những căn bệnh dễ dàng điều trị. Đặc biệt những gia đình mắc vô sinh hiếm muộn có thể phải tốn rất nhiều thời gian, công sức và cả tiền bạc để tìm kiếm tia hy vọng nhưng hành trình này cũng vô cùng gian nan. Việc có những kết quả thăm khám không khả quan, đã thử nhiều lần nhưng đều chưa có tiến triển tốt cũng khiến cho rất nhiều cặp vợ chồng cảm thấy áp lực và dễ rơi vào trầm cảm hơn.

Ảnh hưởng từ các loại thuốc: Các nhóm thuốc được dùng trong điều trị vô sinh hiếm muộn đều làm thay đổi nội tiết tố, do đó có thể ảnh hưởng đến tâm trí, tinh thần của người bệnh. Một số có thể dễ kích động, cáu gắt, khó chịu kết hợp cùng những áp lực bên ngoài nên mắc trầm cảm.

Vấn đề tài chính:  hành trình điều trị vô sinh hiếm muộn không chỉ tiêu tốn nhiều thời gian, công sức mà còn cả tiền bạc. Có những người tốn hàng trăm triệu, tuy nhiên không phải gia đình nào cũng có đủ nguồn tài chính để điều trị, thậm chí nhiều người phải đi vay mượn khắp nơi. Áp lực tài chính khiến nhiều người vào tuyệt vọng.

(Còn nữa)

Hỏi Đáp:

Chuẩn bị gì trước khi mang thai ?

Khi quyết định có con, việc chuẩn bị trước khi mang thai rất quan trọng cho sức khỏe của mẹ và bé. Tuy nhiên, không phải chị em nào cũng biết được những điều cần lưu ý trong quá trình chuẩn bị này. Vì vậy, hãy cùng tìm hiểu những thông tin hữu ích để giúp bạn chuẩn bị...

Đọc thêm