Trong chương trình “Chuyện thầm kín” của báo VOV, ban biên tập nhận được chia sẻ của một thính giả nam, 28 tuổi “Em kết hôn được 2 năm nhưng vẫn chưa có con. Mới đây đi khám, kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ cho thấy không có tinh trùng. Sức khỏe tổng thể của em vẫn bình thường, vợ chồng em rất buồn và lo lắng. Xin hỏi bác sĩ, trường hợp như em có nên xin tinh trùng để làm thụ tinh ống nghiệm không?”

Không có tinh trùng – nguyên nhân phổ biến hơn nhiều người nghĩ

Theo ThS.BS Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt Bỉ, tình trạng không có tinh trùng trong tinh dịch (azoospermia) chiếm khoảng 10–15% trong nhóm bệnh nhân hiếm muộn nam. Tuy nhiên, nếu xét trên toàn bộ nam giới, tỷ lệ này chỉ khoảng 1%.

Với những trường hợp mới làm xét nghiệm lần đầu, bác sĩ khuyến nghị nên làm lại ít nhất 2 lần, vì kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thời điểm lấy mẫu, tình trạng sức khỏe, hay thậm chí là căng thẳng trước khi xét nghiệm. Nếu thực sự không có tinh trùng trong tinh dịch, bước tiếp theo cần thực hiện là đánh giá xem có thể tìm được tinh trùng trong tinh hoàn hay không.

Cần làm gì khi nhận kết quả “không có tinh trùng”?

Khi kết quả tinh dịch đồ cho thấy không có tinh trùng trong tinh dịch, người bệnh cần được kiểm tra bổ sung để xác định chính xác nguyên nhân.
Các bước thăm khám bao gồm:

• Đánh giá thể tích tinh hoàn và tình trạng giãn tĩnh mạch thừng tinh – giúp nhận biết khả năng sinh tinh và lưu thông máu tại tinh hoàn.

• Xét nghiệm nội tiết sinh sản – kiểm tra hoạt động của tuyến yên, testosterone, FSH, LH… nhằm phát hiện rối loạn nội tiết ảnh hưởng đến sinh tinh.

• Khảo sát ống dẫn tinh – đánh giá xem có tắc nghẽn hay tổn thương ở đường dẫn tinh hay không.

Những xét nghiệm này giúp bác sĩ xác định được tinh hoàn có sản xuất tinh trùng hay không, và tinh trùng có bị tắc trên đường di chuyển ra ngoài hay không.

Hai nhóm nguyên nhân chính gây không có tinh trùng

Theo BS Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt Bỉ, tình trạng không có tinh trùng thường xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính:

Tắc nghẽn đường dẫn tinh

Ở nhóm nguyên nhân này, tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng bình thường, nhưng tinh trùng không thoát ra được do tắc nghẽn ở ống dẫn tinh hoặc mào tinh.

Nguyên nhân có thể do: Viêm nhiễm sinh dục gây sẹo xơ hoặc dính tắc. Chấn thương hoặc dị tật bẩm sinh khiến ống dẫn tinh bị tắc. Di chứng của các bệnh lý như viêm mào tinh hoàn, lao sinh dục…

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể phẫu thuật nối lại ống dẫn tinh hoặc mào tinh, giúp người bệnh có khả năng có con tự nhiên. Nếu không thể nối được, bác sĩ sẽ lấy tinh trùng trực tiếp từ tinh hoàn (thủ thuật Micro-TESE) để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).